Na kartach Tory spotykamy mozaik\u0119 niezwyk\u0142ych postaci, kt\u00f3rych \u017cycie ods\u0142ania g\u0142\u0119bok\u0105 dynamik\u0119 pos\u0142usze\u0144stwa, wiary i wstawiennictwa w ich relacji z Bogiem. Te osoby,\u00a0 cz\u0119sto potomkowie Abrahama, Izaaka i Jakuba, s\u0105 podziwiane za swoje niezachwiane pos\u0142usze\u0144stwo Bo\u017cym nakazom, kt\u00f3re kszta\u0142towa\u0142o duchowe dziedzictwo Izraela. Jednak po\u015br\u00f3d tych wielkich postaci wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 jedna, jedyna w swoim rodzaju: Noe \u2013 jedyny cz\u0142owiek w ca\u0142ym Pi\u0119cioksi\u0119gu, o kt\u00f3rym powiedziano wprost, \u017ce by\u0142 \u201em\u0119\u017cem sprawiedliwym\u201d (Rdz 6,9). To okre\u015blenie jest uderzaj\u0105ce nie tylko ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107, ale tak\u017ce dlatego, \u017ce Noe nie nale\u017ca\u0142 do przymierza zawartego z Abrahamem, Izaakiem i Jakubem, czyli patriarchami powo\u0142anymi do utworzenia \u015bwi\u0119tego ludu Bo\u017cego, Izraela. Cho\u0107 sprawiedliwo\u015b\u0107 Noego jest bezsporna, to w\u0142a\u015bnie potomk\u00f3w patriarch\u00f3w B\u00f3g nazywa \u201ekr\u00f3lestwem kap\u0142an\u00f3w i ludem \u015bwi\u0119tym\u201d (Wj 19,6). To rodzi pytanie: dlaczego, skoro Noe otrzyma\u0142 tak wyj\u0105tkowy tytu\u0142 sprawiedliwego, nie zosta\u0142 zaliczony w poczet za\u0142o\u017cycieli narodu wybranego? Odpowied\u017a, jak\u0105 tu proponuj\u0119, le\u017cy w odmiennych sposobach, w jakie Noe i patriarchowie zwracali si\u0119 do Boga,\u00a0 \u00a0zw\u0142aszcza w chwilach Bo\u017cego s\u0105du, ods\u0142aniaj\u0105c g\u0142\u0119bsze wymiary wiary, wstawiennictwa i za\u017cy\u0142o\u015bci z Bogiem.<\/p>\n
Aby to zrozumie\u0107, przyjrzyjmy si\u0119 najpierw reakcji Noego na Bo\u017c\u0105 zapowied\u017a s\u0105du. W sz\u00f3stym rozdziale Ksi\u0119gi Rodzaju B\u00f3g objawia Noemu, \u017ce katastrofalny potop zniszczy ziemi\u0119 z powodu powszechnej niegodziwo\u015bci rodzaju ludzkiego. B\u00f3g nakazuje Noemu zbudowa\u0107 ark\u0119, aby ocali\u0142 swoj\u0105 rodzin\u0119 i przedstawicieli wszystkich zwierz\u0105t. Reakcja Noego jest natychmiastowa i jednoznaczna: \u201eNoe uczyni\u0142 wszystko tak, jak mu B\u00f3g poleci\u0142\u201d (Rdz 6,22). Jego pos\u0142usze\u0144stwo jest wzorowe, naznaczone cisz\u0105 i zgod\u0105. Noe nie kwestionuje Bo\u017cego wyroku, nie wstawia si\u0119 te\u017c za skazanym na zag\u0142ad\u0119 pokoleniem. Jego sprawiedliwo\u015b\u0107 objawia si\u0119 w wiernym wykonaniu Bo\u017cego polecenia, dzi\u0119ki czemu ocala jego dom i ca\u0142y porz\u0105dek stworzenia. To pos\u0142usze\u0144stwo jest g\u0142\u0119bokim \u015bwiadectwem zaufania Bo\u017cej sprawiedliwo\u015bci i suwerenno\u015bci. Jednak postawa Noego jest raczej bierna, je\u015bli chodzi o osobiste zaanga\u017cowanie w dialog z Bogiem. Przyjmuje Jego wol\u0119 bez pr\u00f3by dyskusji, uciele\u015bniaj\u0105c rodzaj sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3ry stawia na pierwszym miejscu uleg\u0142o\u015b\u0107, a nie rozmow\u0119.<\/p>\n
Dla kontrastu, jedyn\u0105 osob\u0105 w ca\u0142ym Starym Testamencie, kt\u00f3r\u0105 nazwano przyjacielem Boga, jest Abraham (Iz 41,8; 2 Krn 20,7; Jk 2,23). A jednak reakcja Abrahama na zapowied\u017a Bo\u017cego s\u0105du nad Sodom\u0105 i Gomor\u0105 ukazuje zupe\u0142nie inn\u0105 postaw\u0119 ni\u017c postawa Noego. W osiemnastym rozdziale Ksi\u0119gi Rodzaju (Rdz 18,16-33) B\u00f3g objawia Abrahamowi sw\u00f3j zamiar zniszczenia miast z powodu ich wielkiego grzechu. Zamiast zgodzi\u0107 si\u0119 i przyj\u0105\u0107 ten wyrok, Abraham podejmuje z Bogiem \u015bmia\u0142y, wr\u0119cz zuchwa\u0142y dialog. Wstawia si\u0119 za mieszka\u0144cami, licz\u0105c, \u017ce znajdzie si\u0119 cho\u0107by niewielka liczba sprawiedliwych. Jego s\u0142owa s\u0105 odwa\u017cne:<\/p>\n
\n\u201eCzy zamierzasz wygubi\u0107 sprawiedliwego wraz z bezbo\u017cnym? (\u2026) Nie dopu\u015b\u0107 do tego! (\u2026) Czy\u017c S\u0119dzia ca\u0142ej ziemi nie ma stosowa\u0107 sprawiedliwo\u015bci?\u201d (Rdz 18,23-25).<\/p>\n<\/blockquote>\n
To nie jest zwyk\u0142e poddanie si\u0119 Bo\u017cej woli, lecz kap\u0142a\u0144ski akt wstawiennictwa; Abraham ryzykuje Bo\u017cy gniew, by stan\u0105\u0107 w obronie innych. Jego wytrwa\u0142o\u015b\u0107, targowanie si\u0119 z Bogiem, by ocali\u0107 miasta dla pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu, potem czterdziestu pi\u0119ciu, a\u017c do dziesi\u0119ciu sprawiedliwych, pokazuje blisko\u015b\u0107 z Bogiem i \u015bmia\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra odwa\u017ca si\u0119 zmaga\u0107 z Jego zamys\u0142ami. Ostatecznie Abraham, podobnie jak Noe, przyjmuje Bo\u017c\u0105 wol\u0119, ale dopiero po wyczerpaniu wszystkich mo\u017cliwo\u015bci, by wp\u0142yn\u0105\u0107 na jej kszta\u0142t. Ta postawa wstawiennicza odpowiada kap\u0142a\u0144skiej roli, do kt\u00f3rej Izrael zostaje p\u00f3\u017aniej wezwany \u2013 by po\u015bredniczy\u0107 mi\u0119dzy Bogiem a narodami.<\/p>\n
Izrael \u2013 lud, kt\u00f3ry zmaga si\u0119 z Bogiem<\/h2>\n
Etymologia imienia \u201eIzrael\u201d, pochodz\u0105cego od Jakuba, wnuka Abrahama, jeszcze mocniej uwydatnia r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy Noem a Abrahamem. Imi\u0119 Izrael (Jisra\u2019el) wywodzi si\u0119 z hebrajskiego rdzenia \u015b-r-h<\/strong>, oznaczaj\u0105cego \u201ezmaga\u0107 si\u0119\u201d lub \u201emie\u0107 wp\u0142yw\u201d. Nawi\u0105zuje ono do wydarzenia opisanego w trzydziestym drugim rozdziale Ksi\u0119gi Rodzaju (Rdz 32,24-30), gdzie Jakub zmaga si\u0119 przez ca\u0142\u0105 noc z tajemnicz\u0105 postaci\u0105. Nie puszcza przeciwnika, dop\u00f3ki nie otrzyma b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa. Za t\u0119 wytrwa\u0142o\u015b\u0107 otrzymuje imi\u0119 Izrael \u2013 \u201eten, kt\u00f3ry zmaga\u0142 si\u0119 z Bogiem\u201d. To zmaganie nie jest buntem, lecz g\u0142\u0119bok\u0105 form\u0105 zaanga\u017cowania, gotowo\u015bci\u0105, by konfrontowa\u0107 si\u0119 z Bo\u017c\u0105 wol\u0105, pozostaj\u0105c jednocze\u015bnie wiernym. Spotkanie Jakuba odzwierciedla wstawiennictwo Abrahama i pokazuje pewien wzorzec obecny u patriarch\u00f3w: zbli\u017cania si\u0119 do Boga z czci\u0105, ale i odwag\u0105. W przeciwie\u0144stwie do milcz\u0105cego pos\u0142usze\u0144stwa Noego, walka Jakuba wyra\u017ca dynamiczn\u0105 relacj\u0119 z Bogiem \u2013 relacj\u0119, kt\u00f3ra zawiera pytania, wytrwa\u0142o\u015b\u0107 i przemian\u0119.<\/p>\n
Ten wzorzec zmagania i wstawiennictwa nie jest ograniczony jedynie do Abrahama i Jakuba. Pojawia si\u0119 tak\u017ce u innych wielkich postaci biblijnych, kt\u00f3re wchodz\u0105 z Bogiem w dialog, pog\u0142\u0119biaj\u0105c swoj\u0105 rol\u0119 w historii przymierza. Rozwa\u017cmy Moj\u017cesza, kolejn\u0105 kluczow\u0105 posta\u0107 dziej\u00f3w Izraela, kt\u00f3rego spotkania z Bogiem s\u0105 tego najlepszym przyk\u0142adem. W trzydziestym drugim rozdziale Ksi\u0119gi Wyj\u015bcia, po tym jak Izraelici oddali cze\u015b\u0107 z\u0142otemu cielcowi, B\u00f3g og\u0142asza, \u017ce zamierza ich zg\u0142adzi\u0107 i rozpocz\u0105\u0107 histori\u0119 na nowo od Moj\u017cesza. Moj\u017cesz reaguje natychmiast i odwa\u017cnie, wstawiaj\u0105c si\u0119 za ludem, prosz\u0105c Boga, by odst\u0105pi\u0142 od swego gniewu:<\/p>\n
\n\u201eCzemu, Panie, p\u0142onie gniew Tw\u00f3j przeciw ludowi Twemu, kt\u00f3ry wyprowadzi\u0142e\u015b z ziemi egipskiej wielk\u0105 moc\u0105 i siln\u0105 r\u0119k\u0105? (\u2026) Odwr\u00f3\u0107 zapalczywo\u015b\u0107 Twego gniewu i zaniechaj z\u0142a, jakie chcesz zes\u0142a\u0107 na Tw\u00f3j lud. Wspomnij na Abrahama, Izaaka i Izraela, s\u0142ugi Twoje, kt\u00f3rym przysi\u0105g\u0142e\u015b na samego siebie: \u2018Rozmno\u017c\u0119 potomstwo wasze jak gwiazdy niebieskie i ca\u0142\u0105 ziemi\u0119, o kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0142em, dam potomstwu waszemu, i posi\u0105dziecie j\u0105 na zawsze\u2019\u201d (Wj 32,11-14).<\/p>\n<\/blockquote>\n
Moj\u017cesz idzie jeszcze dalej, m\u00f3wi\u0105c:<\/p>\n
\n\u201eJe\u015bli za\u015b nie przebaczysz ich grzechu, to wyma\u017c mnie z ksi\u0119gi, kt\u00f3r\u0105 napisa\u0142e\u015b\u201d (Wj 32,32).<\/p>\n<\/blockquote>\n
W ten spos\u00f3b Moj\u017cesz ofiarowuje swoje \u017cycie za lud. Podobnie jak Abraham, Moj\u017cesz staje si\u0119 mediatorem mi\u0119dzy Bogiem a Izraelem, a jego wstawiennictwo sprowadza Bo\u017ce mi\u0142osierdzie. Ten kap\u0142a\u0144ski akt, zakorzeniony w blisko\u015bci z Bogiem i wielkiej odwadze, pokazuje powo\u0142anie Izraela jako \u201ekr\u00f3lestwa kap\u0142an\u00f3w\u201d.<\/p>\n
Pos\u0142uga Jezusa idzie dok\u0142adnie t\u0105 sam\u0105 drog\u0105; nie drog\u0105 milcz\u0105cego pos\u0142usze\u0144stwa Noego. Jezus, jak Abraham prosz\u0105cy o Sodom\u0119 i Moj\u017cesz wstawiaj\u0105cy si\u0119 za Izraelem, staje si\u0119 Po\u015brednikiem dla ca\u0142ej ludzko\u015bci. Modli si\u0119 o przebaczenie (\u0141k 23,34), rozmawia z Ojcem w intymnej modlitwie (J 17). Wstawiennictwo jest centrum Jego misji. Jezus uciele\u015bnia wiar\u0119 Abrahama, wiar\u0119, kt\u00f3ra \u201ezmaga si\u0119\u201d o odkupienie, i wype\u0142nia powo\u0142anie Izraela jako \u201ekr\u00f3lestwa kap\u0142an\u00f3w\u201d (Wj 19,6). Wszyscy ludzie Nowego Przymierza, zakorzenieni w wiar\u0119 w \u017cydowskiego Mesjasza, s\u0105 wezwani do tej samej drogi, do wiary odwa\u017cnej, wstawiaj\u0105cej si\u0119 za innych, gotowej pyta\u0107 Boga i ufa\u0107 Mu. Jezus daje przyk\u0142ad, \u015bmia\u0142o wstawiaj\u0105c si\u0119 za \u015bwiatem i zapraszaj\u0105c nas, by\u015bmy czynili to samo: kochali g\u0142\u0119boko, ufali Bogu i odwa\u017cnie kszta\u0142towali histori\u0119.<\/p>\n
Zako\u0144czenie<\/h2>\n
Sprawiedliwo\u015b\u0107 Noego pozostaje pi\u0119kknym przyk\u0142adem pos\u0142usze\u0144stwa, kt\u00f3re ocali\u0142o ludzko\u015b\u0107 dzi\u0119ki niezachwianemu wykonaniu Bo\u017cego polecenia. Patriarchowie: Abraham, Jakub i Moj\u017cesz, ukazuj\u0105 jednak wiar\u0119 dynamiczn\u0105, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy poddanie si\u0119 Bo\u017cej woli z odwa\u017cnym wstawiennictwem, zmaganiem si\u0119 z Bogiem, by wsp\u00f3\u0142kszta\u0142towa\u0107 Jego dzie\u0142o odkupienia. Ich gotowo\u015b\u0107 do dialogu, b\u0142agania i walki \u015bwiadczy o g\u0142\u0119bokim zaufaniu Bo\u017cej sprawiedliwo\u015bci i mi\u0142osierdziu, kszta\u0142tuj\u0105c Izrael jako lud \u015bwi\u0119ty i kr\u00f3lestwo kap\u0142an\u00f3w. To dziedzictwo stawia przed nami wyzwanie, by\u015bmy przyj\u0119li wiar\u0119, kt\u00f3ra nie tylko s\u0142ucha i wykonuje, ale tak\u017ce rozmawia z Bogiem, wstawia si\u0119 za innymi i ufa Jego sercu. Jako dziedzice tego powo\u0142ania jeste\u015bmy zaproszeni, by stawa\u0107 w wy\u0142omie, po\u015brednicz\u0105c w przekazywaniu Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci i sprawiedliwo\u015bci \u015bwiatu, kt\u00f3ry jej potrzebuje. Niech i nasza wiara, jak wiara patriarch\u00f3w, odwa\u017ca si\u0119 zmaga\u0107, kocha\u0107 gor\u0105co i ufa\u0107 g\u0142\u0119boko, kszta\u0142tuj\u0105c histori\u0119 w komunii z Bogiem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Na kartach Tory spotykamy mozaik\u0119 niezwyk\u0142ych postaci, kt\u00f3rych \u017cycie ods\u0142ania g\u0142\u0119bok\u0105 dynamik\u0119 pos\u0142usze\u0144stwa, wiary i wstawiennictwa w ich relacji z Bogiem. Te osoby,\u00a0 cz\u0119sto potomkowie Abrahama, Izaaka i Jakuba, s\u0105 podziwiane za swoje niezachwiane pos\u0142usze\u0144stwo Bo\u017cym nakazom, kt\u00f3re kszta\u0142towa\u0142o duchowe dziedzictwo Izraela. Jednak po\u015br\u00f3d tych wielkich postaci wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 jedna, jedyna w swoim rodzaju: Noe […]<\/p>\n","protected":false},"author":350,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[490],"tags":[],"class_list":{"0":"post-11394","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-prayer-pl"},"yoast_head":"\n
\u015amia\u0142o\u015b\u0107 wiary Izraela - Jewish Studies for Christians<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/the-holy-hutzpah-of-faith\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/the-holy-hutzpah-of-faith\/\"},\"author\":{\"name\":\"Sandra Kwiecien\",\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab\"},\"headline\":\"\u015amia\u0142o\u015b\u0107 wiary Izraela\",\"datePublished\":\"2025-09-09T06:12:10+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-21T08:12:18+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/the-holy-hutzpah-of-faith\/\"},\"wordCount\":1423,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\"},\"articleSection\":[\"Modlitwa\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/drelisblog.com\/the-holy-hutzpah-of-faith\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/the-holy-hutzpah-of-faith\/\",\"url\":\"https:\/\/drelisblog.com\/the-holy-hutzpah-of-faith\/\",\"name\":\"\u015amia\u0142o\u015b\u0107 wiary Izraela - Jewish Studies for Christians\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-09-09T06:12:10+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-21T08:12:18+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/the-holy-hutzpah-of-faith\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/drelisblog.com\/the-holy-hutzpah-of-faith\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/the-holy-hutzpah-of-faith\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u015amia\u0142o\u015b\u0107 wiary Izraela\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/drelisblog.com\/\",\"name\":\"Dr Eli's Blog\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/drelisblog.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\",\"name\":\"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/drelisblog.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/drelisblog.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png\",\"width\":2560,\"height\":470,\"caption\":\"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/drelisblog.com\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab\",\"name\":\"Sandra Kwiecien\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"caption\":\"Sandra Kwiecien\"},\"url\":\"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/author\/sandra-kwiecien\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u015amia\u0142o\u015b\u0107 wiary Izraela - Jewish Studies for Christians","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/the-holy-hutzpah-of-faith\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/the-holy-hutzpah-of-faith\/"},"author":{"name":"Sandra Kwiecien","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab"},"headline":"\u015amia\u0142o\u015b\u0107 wiary Izraela","datePublished":"2025-09-09T06:12:10+00:00","dateModified":"2025-12-21T08:12:18+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/the-holy-hutzpah-of-faith\/"},"wordCount":1423,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98"},"articleSection":["Modlitwa"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/drelisblog.com\/the-holy-hutzpah-of-faith\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/the-holy-hutzpah-of-faith\/","url":"https:\/\/drelisblog.com\/the-holy-hutzpah-of-faith\/","name":"\u015amia\u0142o\u015b\u0107 wiary Izraela - Jewish Studies for Christians","isPartOf":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#website"},"datePublished":"2025-09-09T06:12:10+00:00","dateModified":"2025-12-21T08:12:18+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/the-holy-hutzpah-of-faith\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/drelisblog.com\/the-holy-hutzpah-of-faith\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/the-holy-hutzpah-of-faith\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u015amia\u0142o\u015b\u0107 wiary Izraela"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#website","url":"https:\/\/drelisblog.com\/","name":"Dr Eli's Blog","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/drelisblog.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98","name":"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/drelisblog.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","contentUrl":"https:\/\/drelisblog.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","width":2560,"height":470,"caption":"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel"},"logo":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/drelisblog.com"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab","name":"Sandra Kwiecien","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","caption":"Sandra Kwiecien"},"url":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/author\/sandra-kwiecien\/"}]}},"tagline":"Jak Noe i Abraham r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w swoim podej\u015bciu do Boga?","preview_image":"12628","animated_preview_image":"11271","single_preview_image":"12628","single_preview_image_mobile":null,"featured_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11394","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/350"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11394"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11394\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}