{"id":14200,"date":"2025-04-24T11:52:38","date_gmt":"2025-04-24T08:52:38","guid":{"rendered":"https:\/\/drelisblog.com\/?p=14200"},"modified":"2025-11-23T13:56:51","modified_gmt":"2025-11-23T10:56:51","slug":"swieta-panskie-i-zydowskie-korzenie-chrzescijanstwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/swieta-panskie-i-zydowskie-korzenie-chrzescijanstwa\/","title":{"rendered":"\u015awi\u0119ta Pa\u0144skie i \u017cydowskie korzenie chrze\u015bcija\u0144stwa"},"content":{"rendered":"<p>Odrodzone zainteresowanie \u017cydowskimi korzeniami chrze\u015bcija\u0144stwa oraz obchodzeniem \u015awi\u0105t Pa\u0144skich w\u015br\u00f3d chrze\u015bcijan na ca\u0142ym \u015bwiecie jest zjawiskiem g\u0142\u0119bokim i wielowymiarowym. W ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch dekad ko\u015bcio\u0142y chrze\u015bcija\u0144skie w niemal ka\u017cdej wi\u0119kszej denominacji coraz wyra\u017aniej dostrzegaj\u0105 \u017cydowsk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 Jezusa, swojego Zbawiciela i Kr\u00f3la. To przebudzenie zapocz\u0105tkowa\u0142o na nowo eksploracj\u0119 biblijnych \u015bwi\u0105t, ich teologicznego znaczenia oraz ich istotno\u015bci dla wierz\u0105cych spo\u015br\u00f3d pogan. Jednak cz\u0119sto pojawiaj\u0105ce si\u0119 pytanie: \u201eCzy chrze\u015bcijanie musz\u0105 obchodzi\u0107 \u017cydowskie \u015bwi\u0119ta?\u201d, jest na\u0142adowane za\u0142o\u017ceniami, kt\u00f3re zaciemniaj\u0105 g\u0142\u0119bsze biblijne i teologiczne kwestie. Poprzez przeformu\u0142owanie tego pytania i osadzenie go w bardziej biblijnie wiernym kontek\u015bcie mo\u017cemy lepiej zrozumie\u0107, dlaczego ten temat powraca z tak\u0105 si\u0142\u0105 oraz jak chrze\u015bcijanie spo\u015br\u00f3d pogan mog\u0105 podchodzi\u0107 do \u015awi\u0105t Pa\u0144skich w spos\u00f3b, kt\u00f3ry oddaje cze\u015b\u0107 zar\u00f3wno ci\u0105g\u0142o\u015bci przymierza z Izraelem, jak i przemieniaj\u0105cemu dzie\u0142u \u017cycia, \u015bmierci, zmartwychwstania i wniebowst\u0105pienia Jezusa.<\/p>\n<p data-start=\"121\" data-end=\"163\"><strong data-start=\"121\" data-end=\"163\">Problemy z tradycyjnym uj\u0119ciem pytania<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"165\" data-end=\"1501\">Tradycyjne sformu\u0142owanie pytania: \u201eCzy chrze\u015bcijanie musz\u0105 obchodzi\u0107 \u017cydowskie \u015bwi\u0119ta?\u201d, niesie ze sob\u0105 kilka problematycznych za\u0142o\u017ce\u0144, kt\u00f3re nie s\u0105 zgodne z biblijn\u0105 narracj\u0105 ani z historycznym kontekstem wczesnego Ko\u015bcio\u0142a. Po pierwsze, termin \u201echrze\u015bcijanie\u201d w tym uj\u0119ciu cz\u0119sto sugeruje ruch nie\u017cydowski, ca\u0142kowicie odr\u0119bny od Izraela. To za\u0142o\u017cenie pomija \u017cydowskie pochodzenie wiary chrze\u015bcija\u0144skiej. Nowy Testament jasno przedstawia pierwszych na\u015bladowc\u00f3w Jezusa jako \u017cydowsk\u0105 sekt\u0119, g\u0142\u0119boko zakorzenion\u0105 w tradycjach, pismach i obietnicach Izraela. Sam Jezus by\u0142 przestrzegaj\u0105cym Tory \u017bydem, a jego aposto\u0142owie (w tym Pawe\u0142) nadal uczestniczyli w praktykach \u017cydowskich, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to obchodzenie biblijnych \u015bwi\u0105t (np. Dz 20,16; 1 Kor 16,8). Najnowsze badania dotycz\u0105ce \u017cydowskiego t\u0142a Nowego Testamentu, w tym prace takich uczonych jak N.T. Wright czy Amy-Jill Levine, wykaza\u0142y, \u017ce wczesny Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 o wiele bardziej \u017cydowski w charakterze, ni\u017c sugerowa\u0142oby to p\u00f3\u017aniejsze, zdominowane przez pogan chrze\u015bcija\u0144stwo. Idea chrze\u015bcija\u0144stwa jako odr\u0119bnej, nie\u017cydowskiej religii wy\u0142oni\u0142a si\u0119 stopniowo, szczeg\u00f3lnie po zburzeniu Drugiej \u015awi\u0105tyni w 70 r. n.e. i p\u00f3\u017aniejszym rozdzieleniu dr\u00f3g judaizmu i chrze\u015bcija\u0144stwa. Zatem przedstawianie chrze\u015bcijan jako z natury oderwanych od Izraela fa\u0142szuje historyczn\u0105 i biblijn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n<p data-start=\"1503\" data-end=\"2193\">Po drugie, nazywanie biblijnych \u015bwi\u0105t \u201e\u017cydowskimi \u015bwi\u0119tami\u201d w subtelny spos\u00f3b oddziela je od ich boskiego pochodzenia. Tora wyra\u017anie nazywa te wyznaczone czasy \u201e\u015bwi\u0119tami Pana\u201d (Kp\u0142 23,2.4.37.44). S\u0105 to \u015bwi\u0119ta Boga, dane Izraelowi jako cz\u0119\u015b\u0107 ich przymierza i relacji z Nim, ale ich teologiczne znaczenie wykracza poza Izrael i obejmuje tak\u017ce inne narody. Na przyk\u0142ad Za 14,16\u201319 przedstawia przysz\u0142o\u015b\u0107, w kt\u00f3rej wszystkie narody b\u0119d\u0105 obchodzi\u0107 \u015awi\u0119to Namiot\u00f3w, co sugeruje uniwersalny wymiar tych przez Boga ustanowionych czas\u00f3w. Ograniczaj\u0105c je poprzez miano \u201e\u017cydowskich\u201d, ryzykujemy pomniejszeniem ich powszechnej i eschatologicznej wagi, a tak\u017ce ich zwi\u0105zku z Bo\u017cym planem odkupienia ca\u0142ej ludzko\u015bci.<\/p>\n<p data-start=\"2195\" data-end=\"2880\">Po trzecie, u\u017cycie s\u0142owa \u201emusz\u0105\u201d w pytaniu przywo\u0142uje XVI-wieczne protestancko-katolickie debaty o wierze i uczynkach w kontek\u015bcie osobistego zbawienia. Takie uj\u0119cie niechc\u0105cy umieszcza obchodzenie \u015bwi\u0105t w ramach legalistycznego paradygmatu, w kt\u00f3rym pytanie staje si\u0119: czy chrze\u015bcijanie s\u0105 zobowi\u0105zani wykonywa\u0107 pewne rytua\u0142y, aby zas\u0142u\u017cy\u0107 na zbawienie. Taka perspektywa jest obca biblijnemu kontekstowi, w kt\u00f3rym \u015bwi\u0119ta nie dotycz\u0105 przede wszystkim &#8222;zdobywania sprawiedliwo\u015bci&#8221;, lecz udzia\u0142u w rytmie przymierza, pami\u0119ci o Bo\u017cych pot\u0119\u017cnych dzie\u0142ach oraz oczekiwaniu Jego przysz\u0142ego odkupienia. \u015awi\u0119ta s\u0105 zaproszeniem do oddawania czci, a nie list\u0105 obowi\u0105zk\u00f3w prowadz\u0105cych do zbawienia.<\/p>\n<p data-start=\"106\" data-end=\"134\"><strong data-start=\"106\" data-end=\"134\">Przeformu\u0142owanie pytania<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"136\" data-end=\"372\">Aby lepiej dostosowa\u0107 si\u0119 do biblijnej narracji, pytanie powinno zosta\u0107 przeformu\u0142owane nast\u0119puj\u0105co: \u201eCzy na\u015bladowca \u017cydowskiego Chrystusa, pochodz\u0105cy z innych narod\u00f3w, a nie z Izraela, powinien r\u00f3wnie\u017c uwa\u017ca\u0107 za \u015bwi\u0119te \u2018\u015awi\u0119ta Pa\u0144skie?\u201d\u00a0To sformu\u0142owanie uznaje \u017cydowsk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 Jezusa, odr\u0119bn\u0105, lecz powi\u0105zan\u0105 relacj\u0119 wierz\u0105cego z narod\u00f3w wobec Izraela oraz boskie autorstwo \u015bwi\u0105t. Przenosi ono akcent z obowi\u0105zku na mo\u017cliwo\u015b\u0107, zapraszaj\u0105c chrze\u015bcijan spo\u015br\u00f3d pogan do rozwa\u017cenia, w jaki spos\u00f3b mog\u0105 uczestniczy\u0107 w wyznaczonych przez Boga czasach w spos\u00f3b, kt\u00f3ry odzwierciedla zar\u00f3wno ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 przymierza z Izraelem, jak i przemieniaj\u0105c\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 dzie\u0142a Jezusa.<\/p>\n<p data-start=\"136\" data-end=\"372\">Odpowied\u017a na to przeformu\u0142owane pytanie brzmi: zdecydowanie tak. Wierz\u0105cy w Jezusa spo\u015br\u00f3d pogan nie s\u0105 zobowi\u0105zani stawa\u0107 si\u0119 \u017bydami ani obchodzi\u0107 \u015bwi\u0105t w taki sam spos\u00f3b, w jaki czyni\u0142 to Izrael pod przymierzem Moj\u017ceszowym. Jednak s\u0105 zaproszeni, by uznawa\u0107 te czasy za \u015bwi\u0119te w spos\u00f3b, kt\u00f3ry odzwierciedla ich w\u0142\u0105czenie w \u201ewsp\u00f3lnot\u0119 Izraela\u201d (Ef 2,12\u201313) dzi\u0119ki Chrystusowi.\u00a0Pytanie nie brzmi wi\u0119c, czy powinni obchodzi\u0107 \u015bwi\u0119ta, lecz jak powinni to czyni\u0107, tak, aby uczci\u0107 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 jako pogan, uszanowa\u0107 wyj\u0105tkowe powo\u0142anie Izraela i \u015bwi\u0119towa\u0107 wype\u0142nienie Bo\u017cych obietnic w Jezusie.<\/p>\n<h3 data-start=\"1433\" data-end=\"1484\"><strong data-start=\"1437\" data-end=\"1484\">\u015awi\u0119ta Pana i ich znaczenie dla chrze\u015bcijan<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"1486\" data-end=\"1734\">\u015awi\u0119ta Pana, opisane w Ksi\u0119dze Kap\u0142a\u0144skiej 23, obejmuj\u0105 cotygodniowy Szabat, Pasch\u0119, \u015awi\u0119to Prza\u015bnik\u00f3w, \u015awi\u0119to Pierwocin, Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnic\u0119 (Szawuot), \u015awi\u0119to Tr\u0105bek (Rosz ha-Szana), Dzie\u0144 Przeb\u0142agania (Jom Kippur) oraz \u015awi\u0119to Namiot\u00f3w (Sukkot).\u00a0Te wyznaczone czasy nie s\u0105 jedynie kulturowymi czy etnicznymi obchodami, lecz g\u0142\u0119boko teologicznymi momentami, kt\u00f3re wskazuj\u0105 na Bo\u017ce dzie\u0142a odkupienia w historii oraz na Boskie cele eschatologiczne.<\/p>\n<p data-start=\"106\" data-end=\"181\"><strong data-start=\"106\" data-end=\"181\">Historyczne obchodzenie \u015bwi\u0105t chrze\u015bcija\u0144skich i wsp\u00f3\u0142czesne implikacje<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"183\" data-end=\"741\">Co ciekawe, wiele tradycji chrze\u015bcija\u0144skich nigdy ca\u0142kowicie nie porzuci\u0142o obchodzenia \u015awi\u0105t Pa\u0144skich, cho\u0107 ich praktyki cz\u0119sto znacz\u0105co r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od biblijnych wzorc\u00f3w. Ko\u015bcio\u0142y katolicki i prawos\u0142awny, na przyk\u0142ad, obchodz\u0105 \u015bwi\u0119ta takie jak Wielkanoc\/chrze\u015bcija\u0144ska Pascha czy Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnica, lecz nierzadko przesun\u0119\u0142y ich daty, aby odr\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 od praktyki \u017cydowskiej, oraz w\u0142\u0105czy\u0142y elementy niebiblijne. Ko\u015bcio\u0142y protestanckie r\u00f3wnie\u017c cz\u0119sto zaznaczaj\u0105 te okresy specjalnymi nabo\u017ce\u0144stwami, cho\u0107 nie zawsze wyra\u017anie \u0142\u0105cz\u0105 je z ich \u017cydowskimi korzeniami.<\/p>\n<p data-start=\"743\" data-end=\"1503\">Jednak w ostatnim czasie obserwuje si\u0119 rosn\u0105cy ruch w\u015br\u00f3d chrze\u015bcijan, zmierzaj\u0105cy do odzyskania \u017cydowskiego kontekstu tych \u015bwi\u0105t. Ruch ten jest nap\u0119dzany pragnieniem ponownego zwi\u0105zania si\u0119 z biblijn\u0105 narracj\u0105, wzmacniania solidarno\u015bci z narodem \u017cydowskim oraz do\u015bwiadczenia bogactwa wyznaczonych przez Boga czas\u00f3w. Na przyk\u0142ad wiele ko\u015bcio\u0142\u00f3w organizuje obecnie wieczerze sederowe na czas Paschy, studiuje biblijne \u015bwi\u0119ta w ma\u0142ych grupach lub w\u0142\u0105cza elementy \u015bwi\u0105t do swoich kalendarzy liturgicznych. Trend ten jest szczeg\u00f3lnie widoczny w \u015brodowiskach ewangelickich i charyzmatycznych, gdzie istnieje g\u0142\u00f3d g\u0142\u0119bszego zaanga\u017cowania w Pismo \u015awi\u0119te oraz odrzucenie teologii, kt\u00f3ra niegdy\u015b oddziela\u0142a chrze\u015bcija\u0144stwo od jego \u017cydowskiego dziedzictwa.<\/p>\n<h3 data-start=\"1510\" data-end=\"1529\"><strong data-start=\"1514\" data-end=\"1529\">Zako\u0144czenie<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"1531\" data-end=\"1951\">Odnowione zainteresowanie \u015awi\u0119tami Pa\u0144skimi w\u015br\u00f3d chrze\u015bcijan jest \u015bwiadectwem dzia\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry przywraca Ko\u015bcio\u0142owi zrozumienie jego \u017cydowskich korzeni. Przez przeformu\u0142owanie pytania o obchodzenie \u015bwi\u0105t w spos\u00f3b, kt\u00f3ry honoruje \u017cydowsk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 Jezusa, boskie autorstwo \u015bwi\u0105t oraz w\u0142\u0105czenie pogan do Bo\u017cego planu odkupienia, mo\u017cemy wyj\u015b\u0107 poza legalistyczne debaty ku bogatszej, bardziej biblijnej wizji.<\/p>\n<p data-start=\"1953\" data-end=\"2354\">Chrze\u015bcijanie spo\u015br\u00f3d pogan nie s\u0105 zobowi\u0105zani do obchodzenia \u015bwi\u0105t, lecz s\u0105 zaproszeni, aby uczestniczy\u0107 w nich jako w akcie uwielbienia, solidarno\u015bci z Izraelem oraz oczekiwania na Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce. Gdy ko\u015bcio\u0142y nadal b\u0119d\u0105 przyjmowa\u0107 to wezwanie, do\u015bwiadcz\u0105 g\u0142\u0119bszego zwi\u0105zku ze \u201ewsp\u00f3lnot\u0105 Izraela\u201d oraz pe\u0142niejszego docenienia Boga, kt\u00f3ry ustanowi\u0142 te czasy dla swojej chwa\u0142y i naszej rado\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Odrodzone zainteresowanie \u017cydowskimi korzeniami chrze\u015bcija\u0144stwa oraz obchodzeniem \u015awi\u0105t Pa\u0144skich w\u015br\u00f3d chrze\u015bcijan na ca\u0142ym \u015bwiecie jest zjawiskiem g\u0142\u0119bokim i wielowymiarowym. W ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch dekad ko\u015bcio\u0142y chrze\u015bcija\u0144skie w niemal ka\u017cdej wi\u0119kszej denominacji coraz wyra\u017aniej dostrzegaj\u0105 \u017cydowsk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 Jezusa, swojego Zbawiciela i Kr\u00f3la. To przebudzenie zapocz\u0105tkowa\u0142o na nowo eksploracj\u0119 biblijnych \u015bwi\u0105t, ich teologicznego znaczenia oraz ich istotno\u015bci [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":350,"featured_media":13023,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[487],"tags":[],"class_list":{"0":"post-14200","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-hot-topic-pl"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v26.3 (Yoast SEO v26.6) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u015awi\u0119ta Pa\u0144skie i \u017cydowskie korzenie chrze\u015bcija\u0144stwa - Jewish Studies for Christians<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/\"},\"author\":{\"name\":\"Sandra Kwiecien\",\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab\"},\"headline\":\"\u015awi\u0119ta Pa\u0144skie i \u017cydowskie korzenie chrze\u015bcija\u0144stwa\",\"datePublished\":\"2025-04-24T08:52:38+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-23T10:56:51+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/\"},\"wordCount\":1344,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/drelisblog.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/topiks5.png\",\"articleSection\":[\"Popularne tematy\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/\",\"url\":\"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/\",\"name\":\"\u015awi\u0119ta Pa\u0144skie i \u017cydowskie korzenie chrze\u015bcija\u0144stwa - Jewish Studies for Christians\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/drelisblog.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/topiks5.png\",\"datePublished\":\"2025-04-24T08:52:38+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-23T10:56:51+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/drelisblog.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/topiks5.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/drelisblog.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/topiks5.png\",\"width\":1232,\"height\":928},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u015awi\u0119ta Pa\u0144skie i \u017cydowskie korzenie chrze\u015bcija\u0144stwa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/drelisblog.com\/\",\"name\":\"Dr Eli's Blog\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/drelisblog.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\",\"name\":\"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/drelisblog.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/drelisblog.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png\",\"width\":2560,\"height\":470,\"caption\":\"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/drelisblog.com\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab\",\"name\":\"Sandra Kwiecien\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"caption\":\"Sandra Kwiecien\"},\"url\":\"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/author\/sandra-kwiecien\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u015awi\u0119ta Pa\u0144skie i \u017cydowskie korzenie chrze\u015bcija\u0144stwa - Jewish Studies for Christians","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/"},"author":{"name":"Sandra Kwiecien","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab"},"headline":"\u015awi\u0119ta Pa\u0144skie i \u017cydowskie korzenie chrze\u015bcija\u0144stwa","datePublished":"2025-04-24T08:52:38+00:00","dateModified":"2025-11-23T10:56:51+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/"},"wordCount":1344,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98"},"image":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/drelisblog.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/topiks5.png","articleSection":["Popularne tematy"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/","url":"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/","name":"\u015awi\u0119ta Pa\u0144skie i \u017cydowskie korzenie chrze\u015bcija\u0144stwa - Jewish Studies for Christians","isPartOf":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/drelisblog.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/topiks5.png","datePublished":"2025-04-24T08:52:38+00:00","dateModified":"2025-11-23T10:56:51+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/#primaryimage","url":"https:\/\/drelisblog.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/topiks5.png","contentUrl":"https:\/\/drelisblog.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/topiks5.png","width":1232,"height":928},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/divorce-in-christianity-judaism-and-biblical-theology-a-comparative-and-theological-analysis\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u015awi\u0119ta Pa\u0144skie i \u017cydowskie korzenie chrze\u015bcija\u0144stwa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#website","url":"https:\/\/drelisblog.com\/","name":"Dr Eli's Blog","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/drelisblog.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98","name":"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/drelisblog.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","contentUrl":"https:\/\/drelisblog.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","width":2560,"height":470,"caption":"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel"},"logo":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/drelisblog.com"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab","name":"Sandra Kwiecien","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","caption":"Sandra Kwiecien"},"url":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/author\/sandra-kwiecien\/"}]}},"tagline":"Por\u00f3wnaj \u017cydowskie i chrze\u015bcija\u0144skie podej\u015bcie do rozwodu i zobacz, kt\u00f3re z nich jest lepiej zgodne z Bibli\u0105.","preview_image":null,"animated_preview_image":null,"single_preview_image":null,"single_preview_image_mobile":null,"featured_image":13023,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14200","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/350"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14200"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14200\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}